Γυαλιά blue filter: αξίζουν;
Οι φακοί blue filter φιλτράρουν ένα μέρος του μπλε-ιώδους φάσματος του φωτός που εκπέμπουν οθόνες και λάμπες LED, χωρίς όμως η σημερινή επιστημονική έρευνα να επιβεβαιώνει ότι προστατεύουν ουσιωδώς τα μάτια από βλάβη ή ότι μειώνουν αισθητά την κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αξίζουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όχι ως γενική λύση κόπωσης.
Τι είναι τα γυαλιά blue filter;
Τα γυαλιά blue filter έχουν φακούς με ειδική επίστρωση ή έγχρωμη βάση που απορροφά ή ανακλά μέρος του φωτός στο μπλε-ιώδες τμήμα του ορατού φάσματος (περίπου 380-450 νανόμετρα), το οποίο εκπέμπεται σε μεγάλο ποσοστό από οθόνες υπολογιστή, κινητού και LED φωτισμό. Δεν μπλοκάρουν όλο το μπλε φως, παρά μόνο ένα ποσοστό του.
Οι κατασκευαστές τοποθετούν αυτή την επίστρωση είτε πάνω σε φακούς με βαθμούς, είτε σε απλά γυαλιά χωρίς διόρθωση, ειδικά για όσους δουλεύουν πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη. Στην EyeLike το blue filter είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που μπορείτε να επιλέξετε στον φακό όταν φτιάχνετε γυαλιά με συνταγή, είτε έχετε είτε δεν έχετε βαθμούς διόρθωσης.
Αξίζουν τα γυαλιά blue filter;
Οι κατασκευαστές διαφημίζουν τους φακούς blue filter ως προστασία από την κόπωση ματιών και τη βλάβη από τις οθόνες, όμως η επιστημονική βιβλιογραφία δεν τεκμηριώνει τους ισχυρισμούς αυτούς. Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας αναφέρει ότι δεν υπάρχει ισχυρή απόδειξη πως το φως των οθονών βλάπτει τα μάτια, και δεν συστήνει ειδικά γυαλιά μόνο για χρήση υπολογιστή.
Τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες που συνέκριναν φακούς blue filter με απλούς διάφανους φακούς δεν βρήκαν σημαντική διαφορά στα συμπτώματα κόπωσης των ματιών από τη χρήση οθόνης. Η ψηφιακή κόπωση ματιών φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με το μειωμένο ανοιγοκλείσιμο βλεφάρων όταν κοιτάμε μια οθόνη, την παρατεταμένη εστίαση από κοντά, την ξηροφθαλμία, τη λάμψη της οθόνης και τυχόν αδιόρθωτο πρόβλημα όρασης, παρά με το ίδιο το μπλε φως.
Η εικόνα αλλάζει λίγο όταν μιλάμε για βραδινή χρήση πριν τον ύπνο. Εκεί υπάρχουν ενδείξεις, αν και όχι ομόφωνες, ότι η μείωση της έκθεσης σε μπλε φως τις ώρες πριν κοιμηθείτε μπορεί να βοηθήσει σε κάποιους ανθρώπους να κοιμηθούν πιο εύκολα, πιθανώς επειδή το μπλε φως καταστέλλει την έκκριση μελατονίνης το βράδυ. Οι σχετικές μελέτες έχουν μικρά δείγματα και αντικρουόμενα αποτελέσματα, οπότε δεν υπάρχει επίσημη κατευθυντήρια οδηγία που να συστήνει τα blue filter γυαλιά ως θεραπεία για τον ύπνο — είναι μια εύλογη δοκιμή, όχι εγγυημένη λύση.
Με απλά λόγια: αν περιμένετε τα blue filter γυαλιά να «προστατέψουν» τα μάτια σας από βλάβη, η απόδειξη δεν το στηρίζει σήμερα. Αν τα δοκιμάζετε επειδή νιώθετε πιο άνετα το βράδυ ή θέλετε να μειώσετε την έκθεση σε φως πριν κοιμηθείτε, μπορεί να αξίζουν τη δοκιμή για εσάς προσωπικά.
Σε ποιον ταιριάζουν οι φακοί blue filter;
Οι φακοί blue filter ταιριάζουν σε ανθρώπους που περνούν πολλές ώρες καθημερινά μπροστά σε οθόνες και προτιμούν την υποκειμενική αίσθηση άνεσης που τους δίνει η ελαφριά απόχρωση του φακού, καθώς και σε όσους χρησιμοποιούν οθόνες αργά το βράδυ και θέλουν να δοκιμάσουν να μειώσουν την έκθεση σε μπλε φως πριν κοιμηθούν.
Δεν αντικαθιστούν όμως τα βασικά μέτρα που πραγματικά μειώνουν την κόπωση ματιών: σωστή διόρθωση όρασης με ενημερωμένη συνταγή, σωστή απόσταση και ύψος οθόνης, επαρκή φωτισμό χώρου χωρίς αντανακλάσεις και τακτικά διαλείμματα — για παράδειγμα κάθε 20 λεπτά να κοιτάτε κάτι μακρινό για 20 δευτερόλεπτα. Αν η κόπωση παραμένει έντονη παρά τα διαλείμματα, το πρώτο βήμα είναι έλεγχος όρασης, όχι αλλαγή φακού.
Στο κατάστημα Λουτρακίου ή Κορίνθου η Μαρία μπορεί να σας δείξει τη διαφορά ανάμεσα σε φακό με και χωρίς blue filter και να σας εξηγήσει αν ταιριάζει στις δικές σας συνήθειες πριν αποφασίσετε.
Συχνές ερωτήσεις: Γυαλιά blue filter: αξίζουν;
Τα γυαλιά blue filter αλλάζουν το χρώμα που βλέπω;
Σε μικρό βαθμό ναι· καθώς φιλτράρουν μέρος του μπλε-ιώδους φάσματος, η οθόνη ή ο χώρος μπορεί να φαίνεται ελαφρώς πιο ζεστός σε χρώμα, ανάλογα με την ένταση της επίστρωσης.
Μπορώ να προσθέσω blue filter σε γυαλιά με βαθμούς;
Ναι, το blue filter προστίθεται ως επίστρωση στον φακό, ανεξάρτητα από το αν έχετε διόρθωση όρασης ή όχι.
Χρειάζονται blue filter τα παιδιά που κάνουν μαθήματα online;
Δεν υπάρχει ειδική επιστημονική σύσταση για παιδιά διαφορετική από τους ενήλικες· πιο σημαντικά είναι τα τακτικά διαλείμματα από την οθόνη και η σωστή διόρθωση όρασης αν χρειάζεται.
Αξίζει να τα φοράω όλη μέρα ή μόνο το βράδυ;
Εξαρτάται από τον λόγο που τα θέλετε: για γενική άνεση μπροστά σε οθόνη μπορείτε να τα φοράτε όλη μέρα, ενώ αν στοχεύετε στον ύπνο έχει περισσότερο νόημα η χρήση τις ώρες πριν κοιμηθείτε. Δείτε επίσης πώς παραγγέλνετε γυαλιά με συνταγή με ή χωρίς blue filter, ή περιηγηθείτε στα διαθέσιμα γυαλιά οράσεως. Για ερωτήσεις, επικοινωνήστε μαζί μας στη σελίδα επικοινωνία.