Γυαλιά οράσεως ή γυαλιά πρεσβυωπίας — ποια η διαφορά

Τα γυαλιά οράσεως φτιάχνονται πάνω σε συνταγή που περιγράφει το κάθε μάτι ξεχωριστά (σφαιρικό, κυλινδρικό, άξονα αστιγματισμού), γιατί τα δύο μάτια σπάνια έχουν ακριβώς το ίδιο πρόβλημα. Τα γυαλιά πρεσβυωπίας έχουν τον ίδιο βαθμό addition και στους δύο φακούς, γιατί η πρεσβυωπία επηρεάζει συνήθως εξίσου και τα δύο μάτια.

Η δεύτερη διαφορά είναι στο τι διορθώνουν: τα γυαλιά οράσεως μπορεί να σας βοηθούν να βλέπετε καθαρά μακριά, κοντά ή και τα δύο (ανάλογα με τον τύπο φακού), ενώ τα γυαλιά πρεσβυωπίας βοηθούν αποκλειστικά την κοντινή όραση — αν βλέπετε ήδη καλά μακριά, δεν αλλάζουν τίποτα εκεί.

Υπάρχει και μια τρίτη, πρακτική διαφορά: το κόστος και ο χρόνος. Ένα ζευγάρι γυαλιών οράσεως χρειάζεται ραντεβού για μέτρηση, μετά παραγγελία του φακού στα δικά σας στοιχεία και μερικές μέρες αναμονή, ενώ ένα έτοιμο ζευγάρι πρεσβυωπίας το δοκιμάζετε και το παίρνετε την ίδια στιγμή, χωρίς καμία αναμονή κατασκευής.

Τα γυαλιά οράσεως διορθώνουν μυωπία (βλέπετε θολά μακριά), υπερμετρωπία (δυσκολία εστίασης γενικά, πιο έντονη από κοντά) και αστιγματισμό (θολή ή παραμορφωμένη εικόνα σε όλες τις αποστάσεις, λόγω ακανόνιστης καμπυλότητας του ματιού). Κανένα από αυτά δεν διορθώνεται από ένα απλό ζευγάρι γυαλιών πρεσβυωπίας.

Αν έχετε αστιγματισμό και φορέσετε έτοιμα γυαλιά πρεσβυωπίας, το κείμενο από κοντά μπορεί να φαίνεται λίγο καλύτερο επειδή μεγαλώνει, αλλά η βασική παραμόρφωση της εικόνας παραμένει — δεν εξαφανίζεται επειδή ο φακός έχει addition.

Αυτό δημιουργεί μια συνηθισμένη παγίδα: κάποιος δοκιμάζει ένα έτοιμο ζευγάρι, βλέπει «κάπως καλύτερα» και το αγοράζει, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι η μερική βελτίωση κρύβει ένα πρόβλημα που θα εξελισσόταν καλύτερα με σωστή διόρθωση. Αν η εικόνα δεν είναι εντελώς καθαρή ακόμα και με τον πιο δυνατό βαθμό addition, αυτό είναι σημάδι ότι χρειάζεται εξέταση, όχι απλώς μεγαλύτερος βαθμός.

Ναι, αν το μόνο σας πρόβλημα είναι η πρεσβυωπία και βλέπετε καθαρά μακριά χωρίς διόρθωση. Σε αυτή την περίπτωση, έτοιμα γυαλιά ανάγνωσης με ημι-τυποποιημένο βαθμό addition —όπως τα IZIPIZI #B Reading, όπου διαλέγετε χρώμα σκελετού και βαθμό ξεχωριστά— καλύπτουν κανονικά την ανάγκη, χωρίς ραντεβού σε οφθαλμίατρο.

Αν όμως έχετε ήδη μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό, ή αν δεν έχετε ξανακάνει έλεγχο όρασης εδώ και χρόνια, τα έτοιμα γυαλιά πρεσβυωπίας δεν αντικαθιστούν τη συνταγή — χρειάζεστε γυαλιά οράσεως που συνδυάζουν και τις δύο διορθώσεις μαζί.

Τα γυαλιά οράσεως χρειάζονται πρώτα μέτρηση από οφθαλμίατρο ή οπτομέτρη και μετά κατασκευή του φακού στα δικά σας ακριβή στοιχεία, κάτι που γίνεται στο οπτικό κατάστημα με βάση τη συνταγή σας. Τα έτοιμα γυαλιά πρεσβυωπίας, αντίθετα, διατίθενται ήδη έτοιμα σε σταθερούς βαθμούς και μπορείτε να τα δοκιμάσετε και να τα πάρετε την ίδια στιγμή.

Πριν αγοράσετε έτοιμα γυαλιά πρεσβυωπίας, αξίζει να ελέγξετε ένα-δυο πράγματα στο ίδιο το κατάστημα αντί να διαλέξετε στα τυφλά. Δείτε αν τα δύο μάτια βλέπουν το ίδιο καθαρά με τον ίδιο φακό —αν το ένα μάτι «παλεύει» περισσότερο από το άλλο, αυτό είναι ένδειξη ότι μπορεί να χρειάζεστε κάτι πέρα από απλή πρεσβυωπία. Ελέγξτε επίσης αν το πλάτος του σκελετού ταιριάζει στο δικό σας πρόσωπο, γιατί ένα κέντρο φακού που δεν ευθυγραμμίζεται με το κέντρο του ματιού μπορεί να κάνει ακόμα και τον σωστό βαθμό addition να φαίνεται «λίγο στραβός».

Ένας ακόμα πρακτικός έλεγχος είναι να δοκιμάσετε το ζευγάρι με το ίδιο υλικό ανάγνωσης που χρησιμοποιείτε καθημερινά —κινητό, εφημερίδα ή οθόνη υπολογιστή— αντί με το δοκιμαστικό κείμενο του καταστήματος, γιατί η απόσταση και το μέγεθος γραμμάτων διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους.

Ναι, πολύ συχνά μάλιστα. Κάποιος με ήπια μυωπία που φοράει γυαλιά οράσεως για οδήγηση μπορεί να χρειάζεται ξεχωριστά γυαλιά πρεσβυωπίας για ανάγνωση, αν η συνταγή οράσεώς του δεν περιλαμβάνει ήδη κοντινή διόρθωση (δίεστιακούς ή προοδευτικούς φακούς).

Στην πράξη, πολλοί άνθρωποι μετά τα 45-50 καταλήγουν με δύο ζευγάρια: ένα για μακριά και ένα για κοντά, ή ένα ενιαίο ζευγάρι με προοδευτικούς φακούς που καλύπτει και τις δύο αποστάσεις. Ποιο ταιριάζει καλύτερα εξαρτάται από το πόσο συχνά εναλλάσσετε μακρινή και κοντινή όραση μέσα στην ημέρα.

Ένας δάσκαλος που διαβάζει τετράδια αλλά και κοιτάζει την τάξη συνέχεια θα κουραστεί γρήγορα αν βγάζει και βάζει δύο ζευγάρια κάθε λίγα λεπτά· εκεί οι προοδευτικοί φακοί έχουν πραγματικό νόημα. Αντίθετα, κάποιος που διαβάζει μόνο σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας —π.χ. το βράδυ ένα βιβλίο— καλύπτεται μια χαρά με ένα απλό, φθηνότερο ζευγάρι γυαλιών ανάγνωσης δίπλα στον καναπέ.

«Ημι-τυποποιημένα» σημαίνει ότι ο βαθμός addition είναι προκαθορισμένος σε σταθερά βήματα (+1.00, +1.50, +2.00 κ.ο.κ.), αντί να υπολογίζεται εξατομικευμένα για το κάθε μάτι όπως στα γυαλιά οράσεως. Δεν είναι «λιγότερο σωστά», απλώς καλύπτουν ένα πιο συχνό, προβλέψιμο εύρος ανάγκης.

Αυτός είναι ο λόγος που μπορούν να πωλούνται έτοιμα, με δοκιμή στο κατάστημα αντί για μέτρηση: αν βρείτε τον βαθμό που σας ξεκουράζει το μάτι, δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω. Αν θέλετε να δείτε πώς προσδιορίζεται αναλυτικά αυτός ο βαθμός, διαβάστε το πρεσβυωπία: τι βαθμό γυαλιών χρειάζομαι.

Η ίδια λογική εξηγεί γιατί δύο διαφορετικοί άνθρωποι με τον ίδιο βαθμό +2.00 μπορεί να νιώθουν εντελώς διαφορετικά άνετα με το ίδιο ζευγάρι: η απόσταση ανάγνωσης, το μέγεθος της γραμματοσειράς και ακόμα και το ύψος του καθίσματος επηρεάζουν πόσο «σωστός» φαίνεται ένας ημι-τυποποιημένος βαθμός στην καθημερινή χρήση.

Αν χρειάζεστε γυαλιά οράσεως με συνταγή, δείτε τη σελίδα γυαλιά με συνταγή ή διαβάστε γιατί η πρεσβυωπία δεν είναι πάθηση.