Από ποια ηλικία μπορούν τα παιδιά να φορέσουν φακούς επαφής

Δεν υπάρχει επίσημο, καθολικά αποδεκτό ηλικιακό όριο για τους φακούς επαφής στα παιδιά. Ειδικοί αναφέρουν ότι δεν υπάρχει λόγος να αποκλειστεί ένα παιδί μόνο λόγω της ηλικίας του, εφόσον δείχνει το κατάλληλο επίπεδο ωριμότητας για τη φροντίδα των φακών.

Στην πράξη, πολλοί ειδικοί ξεκινούν να εξετάζουν το ενδεχόμενο γύρω στα 10-12 χρόνια, αλλά έχουν εφαρμόσει φακούς επαφής επιτυχώς και σε παιδιά 8 ετών, όταν το παιδί έχει αποδείξει ότι είναι συνεπές και προσεκτικό σε άλλες καθημερινές του υποχρεώσεις.

Αυτό που μετράει περισσότερο είναι ο συνδυασμός υπευθυνότητας, υγιεινής και κινήτρου του ίδιου του παιδιού, όχι ο αριθμός των γενεθλίων του. Ένα παιδί που φροντίζει μόνο του τα πράγματά του, ακολουθεί οδηγίες με συνέπεια και δεν χρειάζεται συνεχή υπενθύμιση είναι καλύτερος υποψήφιος από έναν μεγαλύτερο έφηβο που ξεχνάει συχνά βασικές του υποχρεώσεις.

Οι ειδικοί αξιολογούν συνήθως αν το παιδί πλένει τα χέρια του συστηματικά, αν ακολουθεί οδηγίες χωρίς να χρειάζεται συνεχή παρότρυνση και αν έχει πραγματικό κίνητρο να φορέσει φακούς επαφής, αντί να το θέλουν περισσότερο οι γονείς.

Έρευνες σε παιδιά ηλικίας 8 έως 11 ετών δείχνουν ότι οι μαλακοί φακοί επαφής μπορεί να είναι εξίσου ασφαλείς, ή και πιο ασφαλείς, σε αυτή την ηλικιακή ομάδα σε σχέση με εφήβους, πιθανότατα επειδή τα μικρότερα παιδιά ακολουθούν πιο πιστά τις οδηγίες των γονιών τους. Η ασφάλεια εξαρτάται περισσότερο από τη σωστή χρήση παρά από την ίδια την ηλικία.

Σε ειδικές ιατρικές περιπτώσεις, φακοί επαφής εφαρμόζονται ακόμη και σε βρέφη, με εντατική εμπλοκή των γονιών σε κάθε βήμα φροντίδας· αυτές όμως είναι εξαιρετικές, ιατρικά καθοδηγούμενες περιπτώσεις και δεν αποτελούν οδηγό για τη γενική χρήση φακών επαφής σε υγιή παιδιά.

Δεν υπάρχει ένα τεστ που να δίνει σίγουρη απάντηση, αλλά υπάρχουν ενδείξεις που βοηθούν γονείς και ειδικό να αποφασίσουν μαζί αν αξίζει να δοκιμάσετε. Η απόφαση παίρνεται καλύτερα σε συνεννόηση με τον οφθαλμίατρο ή οπτομέτρη του παιδιού, όχι μόνο στο σπίτι.

1. Το παιδί φροντίζει μόνο του καθημερινά αντικείμενα (σχολική τσάντα, ρούχα) χωρίς συνεχή υπενθύμιση.

2. Πλένει τα χέρια του συστηματικά και σωστά, χωρίς να χρειάζεται να το θυμούνται συνεχώς οι γονείς.

3. Έχει το ίδιο εκφράσει την επιθυμία να φορέσει φακούς επαφής, αντί να είναι μόνο ιδέα του γονιού.

4. Ακολουθεί οδηγίες με συνέπεια σε άλλες καθημερινές δραστηριότητες, όπως αθλήματα ή σχολικές υποχρεώσεις.

Ο ρόλος του γονιού παραμένει σημαντικός ακόμη κι όταν το παιδί δείχνει έτοιμο, ειδικά τους πρώτους μήνες χρήσης: επίβλεψη στην τοποθέτηση και αφαίρεση των φακών, έλεγχος ότι τηρείται ο χρόνος χρήσης και η σωστή καθαριότητα, και άμεση αντίδραση σε τυχόν ερυθρότητα ή ενόχληση στο μάτι.

Η στενή συνεργασία γονιού και ειδικού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών, ακόμη και σε πολύ μικρή ηλικία, ακριβώς επειδή ο γονιός λειτουργεί σαν δεύτερο επίπεδο ελέγχου πάνω από το ίδιο το παιδί.

Αν το παιδί δεν δείχνει ακόμη σταθερή υπευθυνότητα, δυσκολεύεται με την υγιεινή ή δεν έχει το ίδιο κίνητρο, τα γυαλιά οράσεως παραμένουν η πιο ασφαλής και απλή επιλογή, χωρίς να χάνεται τίποτα σε ποιότητα διόρθωσης της όρασης. Η δοκιμή φακών επαφής μπορεί πάντα να επαναξιολογηθεί σε λίγους μήνες ή σε μεγαλύτερη ηλικία.

Δείτε τα διαθέσιμα γυαλιά οράσεως για παιδιά, καθώς και πώς προστατεύετε τα μάτια του παιδιού σας από τον ήλιο στο άρθρο προστασία ματιών παιδιού από τον ήλιο.

Οι περισσότεροι ειδικοί προτείνουν ημερήσιους φακούς μιας χρήσης για παιδιά που ξεκινούν, ακριβώς επειδή αφαιρούν την ανάγκη καθαρισμού και σωστής αποθήκευσης — δύο βήματα όπου τα μικρότερα παιδιά κάνουν συχνότερα λάθη. Ένας νέος καθαρός φακός κάθε μέρα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης σε σχέση με φακούς πολλαπλών χρήσεων που απαιτούν συνεπή καθημερινό καθαρισμό.

Καθώς το παιδί μεγαλώνει και αποδεικνύει σταθερή συνέπεια στη φροντίδα, ο ειδικός μπορεί να προτείνει φακούς μεγαλύτερης διάρκειας αν αυτό ταιριάζει καλύτερα στον τρόπο ζωής του, αλλά η αρχική επιλογή σχεδόν πάντα ευνοεί την απλότητα και τη χαμηλότερη πιθανότητα λάθους έναντι της οικονομίας που προσφέρουν οι φακοί πολλαπλών χρήσεων.

Οι πρώτες εβδομάδες χρήσης είναι καλή ευκαιρία να παρακολουθεί ο γονιός από κοντά τη διαδικασία τοποθέτησης και αφαίρεσης, χωρίς να την κάνει ο ίδιος αντί για το παιδί — ο στόχος είναι το παιδί να μάθει σωστά τη διαδικασία με επίβλεψη, όχι να εξαρτάται μόνιμα από τη βοήθεια κάποιου άλλου για κάτι που πρέπει τελικά να κάνει μόνο του καθημερινά.