Πώς διαλέγω φακούς για τα γυαλιά οράσεώς μου

Οι πλαστικοί φακοί είναι πιο ελαφριοί και ευέλικτοι από τους γυάλινους, λιγότερο επικίνδυνοι σε τυχόν σπάσιμο και μπλοκάρουν εγγενώς την υπεριώδη ακτινοβολία. Το πολυκαρβονικό προσφέρει πολύ μεγαλύτερη αντοχή σε κρούση και συνιστάται ειδικά για αθλήματα, εργασία ή παιδικά γυαλιά, όπου ο κίνδυνος χτυπήματος είναι μεγαλύτερος.

Το Trivex είναι ένα νεότερο υλικό που πληροί τα ίδια πρότυπα ασφαλείας με το πολυκαρβονικό, αλλά προσφέρει καθαρότερη εικόνα με λιγότερη οπτική παραμόρφωση. Οι φακοί υψηλού δείκτη διάθλασης είναι λεπτότεροι και ελαφρύτεροι, ιδανικοί για μεγάλους βαθμούς μυωπίας ή υπερμετρωπίας, όπου ένας απλός φακός θα ήταν αισθητά χοντρός στις άκρες.

Το πολυκαρβονικό ξεχωρίζει κυρίως για την αντοχή του σε κρούση, γι' αυτό προτιμάται σε γυαλιά ασφαλείας, αθλητικά γυαλιά και γυαλιά παιδιών, ενώ οι φακοί υψηλού δείκτη διάθλασης ξεχωρίζουν κυρίως για τη λεπτότητα και το χαμηλό βάρος τους σε μεγάλους βαθμούς.

Και τα δύο υλικά μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία και μπορούν να συνδυαστούν με τις περισσότερες επιστρώσεις, αλλά δεν είναι πάντα η ίδια επιλογή: κάποιος με μεγάλο βαθμό που κάνει και αθλήματα μπορεί να χρειαστεί να δώσει προτεραιότητα στην αντοχή έναντι της απόλυτης λεπτότητας, ή το αντίστροφο.

Η επίστρωση κατά των ανακλάσεων (anti-reflective) μειώνει τη λάμψη από φώτα και οθόνες, κάνει το βλέμμα σας πιο καθαρό για όσους σας κοιτάζουν και βοηθάει ιδιαίτερα σε λεπτούς φακούς υψηλού δείκτη, που έχουν φυσικά περισσότερες ανακλάσεις χωρίς αυτήν. Η επίστρωση κατά των γρατζουνιών προστατεύει την επιφάνεια, καθώς οι περισσότεροι πλαστικοί φακοί γρατζουνίζονται σχετικά εύκολα χωρίς αυτήν.

Η επίστρωση UV είναι απαραίτητη σε υλικά που δεν μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία εγγενώς, ενώ η φωτοχρωμική επίστρωση προσθέτει αυτόματο σκούρισμα στον ήλιο. Δείτε επίσης τι προσφέρει μια επίστρωση blue control αν περνάτε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες.

Οι μονοεστιακοί φακοί διορθώνουν μία μόνο απόσταση — μακρινή, ενδιάμεση ή κοντινή — και ταιριάζουν σε όσους έχουν μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό χωρίς πρεσβυωπία. Οι πολυεστιακοί φακοί συνδυάζουν πολλές διορθώσεις στον ίδιο φακό, χωρίς ορατή γραμμή, και απευθύνονται κυρίως σε πρεσβύωπες που χρειάζονται διόρθωση και για μακριά και για κοντά.

Η επιλογή δεν είναι πάντα προφανής: κάποιος πρεσβύωπας που χρησιμοποιεί τον υπολογιστή πολλές ώρες μπορεί να χρειάζεται ειδική διάταξη προσαρμοσμένη στην ενδιάμεση απόσταση της οθόνης, διαφορετική από ένα κλασικό πολυεστιακό γυαλί καθημερινής χρήσης.

Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός σας, τόσο πιο αισθητή γίνεται η διαφορά ανάμεσα σε ένα τυπικό πλαστικό φακό και σε έναν φακό υψηλού δείκτη διάθλασης, που μένει λεπτός και ελαφρύς ακόμη και σε ισχυρές διορθώσεις. Σε μικρούς βαθμούς η διαφορά πάχους ανάμεσα στα υλικά είναι σχεδόν αμελητέα.

Ο σκελετός που επιλέγετε παίζει επίσης ρόλο: μικρότερα, στρογγυλεμένα σκελετά κρύβουν καλύτερα το πάχος του φακού από μεγάλα τετράγωνα σκελετά, οπότε η τελική σύσταση συνδυάζει βαθμό, σχήμα σκελετού και προϋπολογισμό.

Σε φακούς μίας εστίασης χαμηλού βαθμού, η διαφορά ποιότητας ανάμεσα σε βασικό και ακριβότερο φακό είναι συχνά μικρή. Σε πολυεστιακούς φακούς όμως η ποιότητα κατασκευής επηρεάζει άμεσα το πόσο εύκολα θα προσαρμοστείτε και πόσο καθαρή θα είναι η όραση σε κάθε ζώνη, οπότε εκεί μια οικονομικότερη επιλογή συχνά σημαίνει πιο δύσκολη προσαρμογή.

Μπορείτε να δείτε τα διαθέσιμα γυαλιά οράσεως ή να ρωτήσετε για συγκεκριμένη συνταγή γυαλιών πριν την τελική επιλογή φακού.

Μια τελευταία πρακτική συμβουλή: αν διστάζετε ανάμεσα σε δύο συνδυασμούς υλικού και επίστρωσης, ρωτήστε συγκεκριμένα πώς θα νιώσετε στην πιο απαιτητική καθημερινή σας δραστηριότητα —οδήγηση τη νύχτα, δουλειά σε οθόνη, αθλητισμό— αντί να διαλέξετε με βάση μόνο την τιμή. Ο οπτικός σας μπορεί να σας δείξει δείγματα κάθε υλικού για να νιώσετε τη διαφορά βάρους και πάχους πριν αποφασίσετε οριστικά.

Χωρίς αλλαγή βαθμού, ο κύριος λόγος αλλαγής φακού είναι η φθορά της επίστρωσης —γρατζουνιές, φθαρμένο anti-reflective που δημιουργεί θαμπάδα— παρά κάποιο πρόβλημα με την ίδια τη διόρθωση. Πολλοί άνθρωποι αλλάζουν φακό κάθε 2-3 χρόνια απλώς επειδή η επιφάνεια δεν είναι πια τόσο καθαρή όσο στην αρχή, ακόμη κι αν η συνταγή παραμένει ίδια.

Αν παρατηρήσετε θαμπάδα που δεν καθαρίζει με σκούπισμα, μικρές γρατζουνιές στο οπτικό πεδίο ή ξεφλούδισμα της επίστρωσης στις άκρες, αυτό είναι σημάδι ότι ο φακός χρειάζεται αντικατάσταση ανεξάρτητα από το αν χρειάζεστε νέα εξέταση όρασης.